'Hennephandel belangrijkste vorm van criminaliteit'

de Volkskrant
1 februari 2010

'Hennephandel belangrijkste vorm van criminaliteit'

Van onze verslaggever Peter de Graaf

LEEUWARDEN - Gemeentebesturen gaan veel te makkelijk in zee met coffeeshophouders, die investeren in een bouwproject of de lokale voetbalvereniging sponsoren. Daardoor lopen ze het risico betrokken te raken in de wereld van de georganiseerde hennepcriminaliteit. Dat zegt politiecommissaris Max Daniel maandag in een interview met de Volkskrant.

‘Een gemeentebestuur ziet slechts de zakenman achter de coffeeshophouder, maar wil of kan de wereld achter de zakenman niet zien’, aldus Daniel, die belast is met de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit achter de hennepteelt. Volgens hem is de verstrengeling van boven- en onderwereld nergens zo groot als in de lucratieve wiethandel. ‘Je moet als gemeentebestuur geen relaties aangaan met coffeeshophouders, omdat de risico’s te groot zijn.’

Checkpoint

Een schoolvoorbeeld daarvan is de zaak-Checkpoint in Terneuzen. Checkpoint groeide met steun van de gemeente uit tot de grootste coffeeshop van Nederland. De eigenaar werd gezien als een succesvol zakenman, die regelmatig op het gemeentehuis langsging miljoenen investeerde in een skihal. Het Openbaar Ministerie vervolgt hem nu als leider van een criminele bende. De rechtszaak tegen hem wordt dinsdag hervat.

Volgens Daniel kan een coffeeshophouder misschien nog wel zuiver op de graat zijn, maar hij is voor de levering van wiet altijd afhankelijk van criminelen. Checkpoint verkocht 10 tot 15 kilo cannabis per dag aan bijna 3.000 klanten uit België en Frankrijk ‘Zulke hoeveelheden krijg je echt niet voor elkaar zonder georganiseerde misdaad’, aldus Daniel.

Relatief onschuldig

Volgens de politiecommissaris hebben veel gemeentebesturen nog het idee dat hennepteelt relatief onschuldig is. Maar hennep is net zo zwaar crimineel als cocaïne. Hennepteelt is uitgegroeid tot de belangrijkste vorm van georganiseerde criminaliteit van het land.

Nederland is de grootste hennepproducent van West-Europa. Meer dan 80 procent gaat naar het buitenland. Slechts een klein deel vindt zijn weg naar de coffeeshops. Daarom noemt de politiecommissaris het idee ook ‘onzin’ dat de criminaliteit een enorme slag kan worden toegebracht door de inkoop van coffeeshops te ‘reguleren’. Veel burgemeesters, onder wie oud-burgemeester Leers van Maastricht, hebben voorgesteld de achterdeur van coffeeshops vrij te geven. Daniel: ‘Coffeeshops vormen maar een heel klein deel van het probleem.’

-----

INTERVIEW

Coffeeshops zijn slechts voorportaal

Van onze verslaggever Peter de Graaf

LEEUWARDEN - De romantiek van de wietteelt is al lang verdwenen. Er is niets soft meer aan softdrugs.

‘Ach, het is maar hennep.’ Hoe vaak politiecommissaris Max Daniel (53) die uitspraak wel niet gehoord heeft. Maar het hennepplantje, ooit door hippies gekoesterd op de vensterbank, is al lang zijn onschuld verloren. ‘Het is vechten tegen de beeldvorming. Als het om cocaïne gaat, gaan alle alarmbellen rinkelen. De wiethandel wordt gebagatelliseerd. Maar hennep is net zulke zware criminaliteit als cocaïne’, zegt Daniel op het splinternieuwe hoofdbureau van politie Fryslân in Leeuwarden.

De Friese politiecommissaris gaf de afgelopen twee jaar leiding aan het landelijk programmabureau georganiseerde hennepteelt van politie en justitie, dat in Den Bosch is gevestigd. Binnenkort houdt hij ermee op en hoopt hij plaatsvervangend korpschef in Friesland te worden.

Georganiseerde hennepteelt

De georganiseerde hennepteelt is volgens hem de belangrijkste vorm van georganiseerde criminaliteit. Nederland is de grootste producent van hennep in West-Europa. Volgens de laagste schatting gaat er minstens 2 miljard euro in om. Maar er zijn ook schattingen tot 5 miljard. Meer dan 80 procent gaat naar het buitenland. De coffeeshops springen weliswaar het meest in het oog, maar daar gaat slechts een heel klein deel van de hennep naar toe.

Het probleem van de georganiseerde hennepteelt overstijgt dat van de coffeeshops vele malen, stelt Daniel. Niet alleen door de grote vraag en dus geldstroom vanuit het buitenland. Maar iedere vorm van criminaliteit heeft wel met hennep te doen. En gaandeweg is hennep verweven geraakt met onze hele samenleving. Daniel: ‘Je kunt in de hennep zitten en ook in de gemeenteraad. Als je in de cocaïne zat, zou de wereld te klein zijn.’
Gedoogbeleid

Dat is voor een deel historisch gegroeid door het gedoogbeleid. Nederland, aldus Daniel, was ook het enige land waar tot voor kort nauwelijks werd opgetreden tegen hennepteelt. ‘Vroeger hielden hippies zich bezig met het kweken van wietplantjes. Die hadden nog iets met het product, ze konden het op afstand zien en ruiken, ze konden de gebruikers precies vertellen wat de hallucinerende effecten waren.’

Nu zijn het witteboordencriminelen, die alleen maar gefixeerd zijn op miljoenenwinsten. ‘Die zullen het worst zijn wat het met je doet. Hennep wordt versneden, net als cocaïne. Met ijzervijlsel, glas of zand. Het maakt nogal uit of je 400 kilo of 450 kilo levert. Met versnijden krijg je er zo 50 keer 3.500 euro bij. Dat is lekker makkelijk verdiend.’

Coffeeshophouder

Daniel wil nog wel aannemen dat een coffeeshophouder zuiver op de graat kan zijn. ‘Maar achter hem zit altijd de georganiseerde misdaad. Iedereen wil een graantje meepikken van die lucratieve handel, onder- en bovenwereld. Nergens is de verstrengeling van onder- en bovenwereld zo innig als in de hennep.’

Overheden faciliteren coffeeshops en doen zaken met coffeeshopeigenaren. Als schoolvoorbeeld van de verweving tussen onder- en bovenwereld noemt Daniel coffeeshop Checkpoint in Terneuzen. Het was de grootste van Nederland, met een jaaromzet van 30 à 34 miljoen euro. Er werd 10 tot 15 kilo cannabis per dag verkocht. ‘Dat krijg je echt niet voor elkaar zonder georganiseerde misdaad.’

Succesvol zakenman

De eigenaar werd gezien als een succesvol zakenman. Hij kwam bijna wekelijks op het gemeentehuis en investeerde in stadsprojecten. Hij heeft miljoenen euro in een skihal in Terneuzen gestoken. De man wordt nu door het Openbaar Ministerie vervolgd als leider van een criminele organisatie.

‘Maar hoe zuiver heeft het gemeentebestuur geopereerd?’, vraagt Daniel. ‘Ze lieten de coffeeshop na de eerste inval gewoon weer opengaan. Stonden er te veel belangen op het spel met de investeringen van de coffeeshophouder? Ik denk niet dat het gemeentebestuur corrupt is, maar wel dat de verwevenheid tussen boven- en onderwereld te groot is.’
Fuik van de georganiseerde misdaad

Veel gemeentebesturen hebben niet in de gaten hoe makkelijk ze zich laten meeslepen in de fuik van de georganiseerde misdaad. Daniel kan genoeg voorbeelden geven. De plaatselijke coffeeshop die de F-jes van de voetbalclub sponsort, of het buurthuis of de opvang van harddrugsverslaafden. In Kaatsheuvel is een hennepjongen gepakt, die een manege had laten bouwen waar gehandicapte kinderen met korting les konden krijgen.

‘Overheden hebben de ontwikkeling van hennepteelt onvoldoende meegekregen’, vindt Daniel. Tot enkele jaren geleden bestond nog het romantische beeld van de zolderkamertjes. Maar de idealisten van het eerste uur zijn de wereld al lang ontvlucht. Er is niets soft meer aan de handel in softdrugs.

Boobytraps

‘Er zijn bendes die niet zelf produceren, maar de productie van andere bendes stelen. Plantages zijn superbeveiligd, zelfs met boobytraps. Growshops verschaffen niet alleen informatie en alle benodigdheden voor de hennepkweek, maar proberen er wel drie keer aan te verdienen. Eerst richten ze voor iemand een hennepplantage in. Dan geven ze een tip aan andere criminelen dat daar na zes weken iets te halen is. En vervolgens binden ze hun klant voor langere tijd omdat hij zijn schuld moet afbetalen.’ Aangifte wordt niet gedaan, uit angst voor represailles.

Daniel: ‘Er is geen vorm van bedreiging en mishandeling die niet voorkomt in de hennephandel, tot het schieten door knieschijven en het afknippen van vingers aan toe. Vingers afknippen is de klassieke afrekening in het circuit. Zoals je de toppen van de hennepplant afknipt, zo worden de toppen van de vingers van een vermeende dief afgeknipt.’
25 liquidaties

De afgelopen jaren zijn er volgens Daniel minstens 25 liquidaties geweest in de hennepteelt. ‘Maar een afrekening in het softdrugscircuit wordt gezien als een softe afrekening. O, het is maar hennep. Lange tijd had de bestrijding van hennepcriminaliteit geen prioriteit bij politie en justitie. Als de politie een partij van 100 kilo hennep op het spoor is, en opeens komt er een tip over een paar kilo cocaïne uit Colombia binnen, dan stort iedereen zich op de cocaïnelijn. De scheidend voorzitter van een politiebond zei ooit: laten we de hennep vrijgeven, dan kunnen we boeven vangen. Kul. De boeven zitten in de hennep.’

Het belangrijkste dat er in de ogen van Daniel moet gebeuren, is dat de samenleving een goed beeld krijgt van wat er aan de hand is in de hennephandel. Die wereld bestaat alleen maar uit criminelen.

Neem bijvoorbeeld de land- en tuinbouw. Hennep is tegenwoordig zo veredeld dat het thc-gehalte, de werkzame stof van wiet, vele malen sterker is geworden. Eén plantje levert nu dezelfde prestaties als vijf plantjes in de vorige eeuw. Wiet is tegenwoordig van hogere kwaliteit dan hasj uit de oorspronkelijke bronlanden als Marokko of Afghanistan. ‘Maar’, zegt Daniel, ‘die veredeling gebeurt op hoog professioneel niveau, door bedrijven die gelieerd zijn met landbouwuniversiteiten. Kun je je voorstellen dat instituten zich zouden bezighouden met de veredeling van cocaïne?’

Discussie aangaan

We moeten de discussie aangaan, vindt hij. ‘Wie verdienen er allemaal aan de georganiseerde criminaliteit? Dat zijn de accountants, de banken, de leveranciers van filters, kweekbakken, meststoffen. Daar is allemaal niks illegaals aan. Zelfs de fiscus verdient er goed aan. Dat vinden we allemaal heel normaal. Maar is dat het ook?’

De rechtszaak tegen Checkpoint zal een voorbeeldwerking hebben. Of het een testcase van het OM is, dat weet Daniel niet. Het is in ieder geval wel een statement: dit is niet waarvoor coffeeshops zijn bedoeld, om 97 procent van de omzet aan buitenlanders te verkopen. ‘Het is een statement dat we dit niet willen. Maar de vraag is wat we dan wel willen. Het kabinet wil kleinere coffeeshops, maar hoe moeten ze dat voor elkaar krijgen?

‘Alle aandacht gaat nu uit naar de toekomst van de coffeeshops. Maar coffeeshops vormen maar een heel klein deel van het probleem. Er zijn burgemeesters die zeggen: reguleer de achterdeur, sta de coffeeshop toe hennep in te kopen bij firma A, dan is het gedaan met de criminaliteit. Onzin, want 80 tot 90 procent van de hennepteelt gaat naar het buitenland. Ook als je alle coffeeshops sluit, het andere uiterste, wordt de georganiseerde criminaliteit nauwelijks geraakt. Want de Europese handel betaalt drie, vier of vijf keer zoveel als de coffeeshop.’


_______________________________________________
Drugsbeleid mailing list
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.
https://lists.tni.org/mailman/listinfo/drugsbeleid

Laatst aangepast (donderdag, 04 februari 2010 09:28)